İbrahim Bedrettin Elmalı

(20.12.1961-20.10.1965)

Ailesi ve Doğumu

İbrahim Bedrettin Elmalı, 1903 yılında Antalya’nın Elmalı ilçesinde Karyağdı mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası Rüştiye muallimi Ali Efendi, annesi Kardıçlı Ömer Efendi’nin kızı Naciye Hanım’dır. Sekiz yaşındayken annesini, on dört yaşındayken de babasını kaybetmiş, öksüz ve yetim olarak büyümüştür.

Tahsil Hayatı

İlk ve orta öğrenimini memleketi Elmalı’da tamamladıktan sonra yüksek tahsil için ulemadan Muhammed Hamdi Yazır’ın ve Sarılarlı Mustafa Efendi’nin desteğiyle 1916’da İstanbul’a gelerek Dârü’l-Hilâfeti’l-Aliyye Medresesi’ne başlamıştır. 1919’da bu medresenin ibtida-i hariç, 1923’te de ibtida-i dâhil kısmını bitirmiştir. Akabinde Dâru’l-Fünûn İlâhiyat Fakültesi’nde eğitimine devam etmiş ve 1928’de bu fakülteden mezun olmuştur. 1928 yılında mezun olduktan sonra Dâru’l-Fünûn Felsefe bölümüne devam etmişse de hastalanması sebebiyle mezuniyet sınavına girememiştir.

Hizmetleri

İbrahim Bedrettin Elmalı, resmî memuriyetinden önce ücretli olarak 13 Ekim 1927-7 Kasım 1931 tarihleri arasında İstanbul Hayderî Hüseyin Dede Camii ve Şirmet Çavuş Camii müezzinliği; 8 Kasım 1931-25 Haziran 1932’de İstanbul Sankt Georg Avusturya Lisesi ve Ticaret Okulu ilk kısım vekil Türkçe öğretmenliği; 24 Kasım 1932-30 Nisan 1934’de İstanbul Beyoğlu Bulgar Okulu vekil Türkçe ve Yurttaşlık Bilgisi öğretmenliği görevlerinde bulunmuştur. O yıllardaki uygulama gereği, 1934-1935 yıllarında birinci defa, 1942-1944 yıllarında da ikinci defa askerlik hizmetinde bulunmuştur. İlk askerlik görevinden sonra 2 Mayıs 1935-12 Aralık 1935 tarihleri arasında İstanbul Beyoğlu Bulgar Okulu’nda Türkçe ve Yurttaşlık Bilgisi öğretmenliğine devam etmiştir.

İbrahim Bedrettin Elmalı, İstanbul Müftülüğü’ndeki ilk resmî görevine 19 Aralık 1935’te Müftülük kâtibi olarak başlamıştır. Bu görevini, ikinci kez silâhaltına alındığı 28 Ağustos 1942 tarihine kadar sürdürmüştür. 28 Mart 1944’te terhis olduktan sonra İstanbul Müftülüğü’ndeki vazifesine tekrar başladıysa da kendi isteği üzerine 11 Mayıs 1944’te Vakıflar Umum Müdürlüğü’ne naklen tayin edilmiştir. 1944-1953 yılları arasında sırayla Vakıflar Genel Müdürlüğü, Vakıf Kayıtları Mümeyyizliği; Başvekâlet (Başbakanlık Devlet Arşivleri) Arşiv Memurluğu ve Çalışma Bakanlığı Mümeyyizliği görevlerinde bulunduktan sonra 30 Kasım 1953 tarihinde Üsküdar Müftülüğü’ne tayin edilmiş ve bu görevi sekiz yıl yürütmüştür.

İstanbul Müftülüğü ve Diyanet İşleri Başkanlığı

Üsküdar Müftülüğü görevini yürüttüğü sırada, İstanbul Müftüsü Bekir Haki Yener’in Müftülük görevinden alınması üzerine önce vekâleten, 8 Aralık 1961’de de asaleten İstanbul Müftülüğüne tayin edilmiştir. Bu göreve fiilen 20 Aralık 1961 tarihinde başlamıştır. 15 Haziran 1963 tarihini taşıyan Başkanlık onayı ile İstanbul Müftülüğü’nden emekli edilerek yerine dersiâmdan Emekli Giresun Müftüsü Şükrü Eren atandıysa da Bakan emriyle bu işlem iptal edilmiştir. 4 Ekim 1965 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı merkez teşkilatında Personel Daire Başkanlığı görevine atandığından 7 Ekim 1965 tarihinde İstanbul Müftülüğü görevinden ayrılmıştır.  

İstanbul Müftülüğüne 7.10.1965 tarihinden 20.12.1965 tarihine kadar Eminönü Müftüsü Ali Yekta Sundu, 11.11.1966’ya kadar da Bekir Haki Yener vekâlet etmiştir.

İbrahim Bedrettin Elmalı, 9 Aralık 1965 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı’na tayin edilmiş ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 8. Diyanet İşleri Başkanı olmuştur. Henüz bu görevde bir yılını tamamlamadan Bakanlar Kurulu’nun 11 Ekim 1966 gün ve 6/7162 sayılı kararı ile re’sen emekliye sevk edilmiştir.

Emekli olduktan sonra 14. dönem İstanbul (1969-1973) ve 15. dönem Afyonkarahisar (1973-1977) milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yapmıştır. Milletvekilliği sonrasında 1977 yılından itibaren Elmalı ilçesine komşu olan Finike’ye yerleşmiş ve ömrünün kalan kısmını burada geçirmiştir. İbrahim Bedrettin Elmalı, 4 Aralık 1994 gecesi evinde vefat etmiş ve Finike İlçe Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Şahsiyeti

İbrahim Bedrettin Elmalı, dinî yükseköğrenimini Cumhuriyet dönemi eğitim kurumlarından biri olan Darülfünun İlahiyat Fakültesi’nde yapan ilk İstanbul Müftüsü ve ilk Diyanet İşleri Başkanıdır. Ayrıca Elmalı, Ömer Nasûhi Bilmen’den sonra, İstanbul Müftüsü olarak vazife alıp, sonrasında Diyanet İşleri Reisliğine getirilen ikinci şahıstır.

Elmalı, görevli bulunduğu bütün kurumlarda ve bilhassa Üsküdar ve İstanbul müftülükleri sırasında çalışkanlığı, disiplini ve idarî mevzuata vukufuyla temayüz etmiştir. İyi derecede Arapça ve Farsça bildiği, ayrıca tarihî eserler ve arşiv kayıtlarını incelemeye meraklı olduğu Devlet Arşivinde görevli olduğu süre içerisinde yaptığı çalışmalardan anlaşılmaktadır.

Henüz otuzlu yaşlarında iken yakalandığı ve uzun süre mücadele ettiği tüberküloz hastalığı, onun aylarca görevinden uzak kalmasına sebep olduğu gibi bu durum onu derinlikli ilmî faaliyetlerden de alıkoymuştur.

Merhum Elmalı, hiç evlenmemiştir. Yayımlanmış herhangi bir kitap veya makalesi bulunmamaktadır.


[1] 02.06.1961’den 20.12.1961 tarihine kadar İstanbul Müftülüğü’ne Mehmet Fuat Çamdibi vekâlet etmiştir.

Dilek Web Hosting Dilek Web Hosting